Dilekçe nedir?

Bir dileği, isteği veya şikayeti bildirmek üzere resmi dairelere sunulan imzalı yazıdilekçe

Arzuhal ve istida kelimeleri de aynı manada kullanılır. Dilekçenin yazılması, şekli ve muhtevası yani içeriği önemli bir yer tutar. Geçmiş asırdaki devletlerde, şikayet veya istek sahibi kişilerin tek tek veya topluca, yazılı olarak dilekçe sundukları bilinmektedir.

Tarihte Dilekçe

İslam halifeleri ve hükümdarları, halkın sözlü ve yazılı dilekçelerle yaptıkları müracaatları bizzat kendileri veya kurdukları divanlarda değerlendirmişlerdir. Bu divanlara Mezalim veya adalet Divanı denilirdi. Osmanlılar zamanında da, ilk önceleri bizzat padişahın iştirak ettiği divanlar teşkil edildi. Sonraları sadrazam veya sadaret kaymakamının başkanlığında Çarşamba Divanı adıyla her hafta toplanan divanlarda, halkın istek ve şikayetleri dinlenir, dilekçeleri değerlendirilir, hazır bulunan heyet tarafından davalar anında çözüme kavuşturulurdu. Osmanlı arşivleri dilekçe örnekleriyle doludur. Bunlar genellikle haksızlıktan şikayet, ücretin veya görevin taleb edilmesi veyahut bir yanlışlığın düzeltilmesi için verilirdi. Dilekçeler, şehirlerden köylere kadar idareci her makama verilebilirdi. Dilekçe yazmasını bilmeyenler arzuhalcilere yazdırırlardı.

Günümüzde Dilekçe

Günümüzde vatandaşlar 1982 Anayasası’na göre, kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetlerini yetkili makamlara ve TBMM’ne yazı ile bildirme hakkına sahiptirler. Türkiye’de dilekçe hakkının kullanılması 1 Kasım 1984 tarih ve 3071 sayılı kanunun 4. maddesine göre TBMM ve idari makamlara verilen dilekçelerde; başvuru sahibinin adı ve soyadı ile, iş ve ikametgah adresinin ve imzasının bulunması mecburidir. Dava açmak için mahkemelere verilen dava dilekçelerinde hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 179. maddesine göre bazı kayıtların bulunması lazımdır. Medeni Yargılama Hukukunda dava dilekçesinin başında dilekçenin verildiği mahkemenin adı, davacının ve davalının ad ve soyadları ile adresleri yazılır. Daha sonra, davanın konusu, dava sebebi ve hukuki sebepler gelir. Son olarak da, netice-i taleb, yani davacının karar verilmesini istediği şey açık bir biçimde yazılır. Dilekçenin altında, davacının veya vekilinin imzası yer alır. Bu arada davalının davacıya cevap vermesi için gerekli süre tanınır. İdari Yargılama Usulünde ise, idari davalar; Danıştay, İdare Mahkemesi ve vergi Mahkemesi Başkanlıklarına hitaben yazılmış dilekçelerle açılır.

Dilekçe Planı

dilekçe

a) kurum Adı: Dilekçenin sunulacağı kurumun adı, kağıdın üst tarafına satırı ortalayacak şekilde yazılır. Kurum adının tamamı ya da adı oluşturan sözcüklerin ilk harfleri büyük yazılır. Kurum adının sonuna gelecek şekilde bir alt satıra kurumun bulunduğu il ve ilçe adı yazılır.

b) Dilekçe Metni: Dilekçeyi yazan kişi kendisini kısaca tanıtır. İstek veya şikayetini kısa ve öz bir anlatımla dile getirir.

c) saygı Sözü: İstek veya şikayetin dile getirildiği paragraftan sonra satırbaşı yapılır. “Gereğini arz ederim.”, “Gereğini rica ederim.”, “Gereğini bilgilerinize sunarım.” gibi saygı sözlerinden biri yazılır. Alt makamdaki bir kişi üst makama yazıyorsa “Gereğini arz ederim.”, üst makamdaki biri alt makama yazıyorsa “Gereğini rica ederim.” sözünü kullanır.

ç) Tarih: Saygı sözünden sonra, metnin sağ alt köşesine tarih, gün/ay/yıl olarak yazılır.

d) Ad-Soyad, İmza: Tarihin hemen altına dilekçeyi yazan kişi adını, soyadını yazar, hemen altına imzasını atar.

e) EK: Eğer dilekçe ile birlikte başka belgeler de sunulacaksa, metnin sol alt köşesine “EK” yazılıp altına bu belgelerin adları numara verilerek sıralanır.

f) Adres: Sol alt köşeye dilekçeyi yazan kişinin adresi yazılır.

Örnek Dilekçe Metni

ÇEVRE İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞINA,

Ümraniye ilçesi Dereköy Mahallesinde yapılan kazılar sonucu çevre kirliliği oluşmuştur. Yaklaşık bir aydır, açılan çukurlar kapatılmadığı için yollarda çamur birikintileri oluşmuştur ve çukurlar cadde trafiğini olumsuz etkilemekte, çevre ve görüntü kirliliğine neden olmaktadır. Bu çukurların en kısa sürede kapatılması gereğini bilgilerinize arz ederim.

İlgili olabilecek başlıklar

Dilekçeci nedir?
Dilekçecilik nedir?